“Onze hersenen houden ons eigenlijk voor de gek, die draaien om wat we zien, want onze ogen zien eigenlijk op de kop.” Jurre heeft net uitgelegd hoe het oog werkt en sluit met deze wijsheid zijn verhaal af. “Dan houden onze hersenen ons toch niet voor de gek? Ze verbeteren het oog want de wereld…
Tijdens een eerste filosofieles op een school in Groningen vertel ik dat filosoferen o.a. denken over denken is. De kinderen reageren verbaasd. ‘Denken? Wat valt daar nou over te denken?’ roept Jasper. ‘Kun je uitleggen wat denken is dan?’ vraag ik. ‘Nou, gewoon, dingen bedenken.’ Jasper stopt zijn hoofd een beetje weg tussen zijn schouders.…
“De kabouter is onecht omdat hij niet leeft” Feline bekijkt de plastic tuinkabouter van alle kanten alsof ze een bioloog is die een nieuw soort sprinkhaan heeft ontdekt. Dan komt ze met haar conclusie. “Ik zeg dat het onecht is omdat het geen echte kabouter is.” “Kabouters bestaan ook niet echt,” voegt Olaf er nuchter…
Kunnen regenbogen praten? Het is misschien een beetje een rare vraag waar je niet zo snel over na zult gaan denken. Toch zijn dit soort fantasievragen minder onzinnig dan je zou denken. Denken over dit soort vragen is zelfs een goede oefening in redeneren. Juist omdat je aan kennis niets meer hebt, moet je zelf…
‘Dat kan een kind ook!’ Anna uit een Noord-Groningse plusklas is niet de eerste die dit zegt over een schilderij van Appel. De plusklas denkt na over kunst. Wanneer is iets kunst? Om hier iets zinnigs over te kunnen zeggen, schuiven ze heen en weer met prints van kunstwerken. Ze moeten in groepjes schilderijen van…
Het gevaar van filosofische gesprekken is dat er kinderen in de groep zitten die boute uitspraken doen. Denk aan racistische uitspraken of opmerkingen die neigen naar pesten of buitensluiten. Maar is het wel echt een gevaar of is het juist een kans? Door de dialoog aan te gaan, maak je immers ook dingen bespreekbaar. Als…
Regelmatig zie ik op scholen de gangen vol hangen met zonnebloemen in van Gogh stijl of vlakken in Mondriaan stijl. Dat is hoe kunst meestal op school aan bod komt. Een kennisles over een bepaalde kunstenaar gekoppeld aan een kunstopdracht waarbij je met de stijl van de kunstenaar werkt. Met Filosovaardig deed ik niet aan…
Een denkprikkel zet de kinderen aan het denken doordat het vragen, verwarring of verwondering oproept. Een hé, dat is gek gevoel. Dat kan van alles zijn, verhalen, gedichten, foto’s, schilderijen, krantenartikelen, etc. Het is een leuke, prikkelende start voor een gesprek waaruit een onderzoeksvraag volgt die je samen kan onderzoeken. Hieronder vind je wat voorbeelden…
Voor een filosofisch gesprek heb je een goede startvraag nodig. Want hoewel je over alles samen kunt nadenken, kun je niet over alles filosoferen. Als je begint met een goede filosofische vraag, is de kans groter dat het je lukt om kinderen echt aan het denken te krijgen. Maar wat is dan een goede filosofische…
Filosoferen kan een positief effect hebben op de taalontwikkeling van kinderen. Zonder taal is het moeilijk filosoferen, je moet je taalcentrum wel actief aanzetten als je mee wil doen. Het mooie van filosoferen is, dat de meeste kinderen graag mee willen doen. Ze vinden het leuk om hun mening te delen en die van anderen…